Betekenis, geldigheid en beperkingen uitgelegd
Bij het afwikkelen van een nalatenschap komen erfgenamen soms een handgeschreven document tegen: een codicil. Dat roept vaak vragen op. Is dit rechtsgeldig? Wat mag erin staan? En wat betekent dit voor de erfenis?
In deze blog leggen we duidelijk uit wat een codicil is, wat u ermee kunt regelen en — minstens zo belangrijk — wat niet.
Let op: in deze blog bedoelen we niet het donorcodicil voor orgaandonatie, maar het codicil binnen het erfrecht.
Wat is een codicil?
Een codicil is een handgeschreven document waarin iemand bepaalde wensen vastlegt voor na zijn of haar overlijden. Het is een eenvoudige manier om kleine, persoonlijke zaken te regelen, zonder tussenkomst van een notaris.
Het is geen testament en heeft juridisch gezien een beperkte werking.
Wanneer is een codicil rechtsgeldig?
Het is alleen geldig als het voldoet aan alle onderstaande voorwaarden:
- het is volledig met de hand geschreven
- het bevat een datum
- het is ondertekend door de persoon zelf
Een getypte tekst, een e-mail, een formulier of een document met alleen een handtekening is niet geldig.
“Een codicil is een door de erflater volledig handgeschreven, gedateerd en ondertekend document.”
Wat kunt u wél regelen met een codicil?
Met een codicil mogen uitsluitend de volgende zaken worden vastgelegd:
1. Persoonlijke goederen
Het gaat om roerende zaken van persoonlijke aard zonder een grote geldelijke waarde, zoals:
- sieraden
- kleding
- boeken
- foto’s
- kunst of andere spullen met emotionele waarde
Voorbeeld:
“Mijn horloge laat ik na aan mijn zoon.”
Daarnaast geldt dat ieder item apart vermeld moet worden. Dus niet: “Ik laat mijn boekencollectie na aan mijn broer.”
2. Uitvaartwensen
In een codicil mogen ook wensen over de uitvaart worden opgenomen, zoals:
- begraven of cremeren
- voorkeur voor een sobere of uitgebreide uitvaart
- muziek of andere persoonlijke wensen
Wat kunt u níét regelen met een codicil?
Dit is een belangrijk punt, want hierover bestaat veel misverstand. U kunt niet:
- geldbedragen of bankrekeningen nalaten
- een woning of ander registergoed verdelen
- erfgenamen aanwijzen of onterven
- afwijken van de wettelijke erfopvolging
- een executeur benoemen
Voor al deze zaken is een notarieel testament nodig.
Codicil en testament: hoe werkt dat samen?
Als er zowel een testament als een codicil is:
- blijft het testament leidend
- kan het codicil alleen aanvullend zijn, en alleen voor wat wettelijk is toegestaan
Het kan een testament niet wijzigen of vervangen.
Waarom leidt een codicil vaak tot vragen of discussie?
In de praktijk zien wij dat codicillen regelmatig zorgen voor onzekerheid, bijvoorbeeld omdat:
- niet duidelijk is of het document volledig handgeschreven is
- meerdere erfgenamen aanspraak maken op dezelfde spullen
- onduidelijk is wat precies wordt bedoeld met “persoonlijke goederen”
Juist bij spullen met emotionele waarde kan dit de afwikkeling van een nalatenschap lastig maken.
Hulp bij het beoordelen van een codicil
Twijfelt u of een codicil geldig is? Of wilt u weten wat een gevonden codicil betekent voor de verdeling van de nalatenschap? Neem dan contact op.
Het Nalatenschapskantoor ondersteunt erfgenamen bij het beoordelen van documenten en bij de praktische afwikkeling van een erfenis — helder, zorgvuldig en stap voor stap.
0 reacties